Home > 2009

Het onderzoeksgebied van dit project (gesteund door Bears in Mind tussen 2004-2009) bevind zich in het dorre ecosysteem in het uiterste zuidoosten van het land. Historisch gezien gebruikten beren in het oostelijke deel van Georgië migratieroutes van de Grote Kaukasus (Lagodekhi-reservaat) in het noordoosten, naar het Lori-plateau (Vashlovani National Park) in het zuidoosten van Georgië.

De populatie in Vashlovani Nationaal Park werd tijdens dit onderzoek geschat op ongeveer 10 individuen en aangezien de regio tussen het Lori-plateau en de Grote Kaukasus een groeiende verstedelijking heeft gezien in de afgelopen decennia, is de oude migratieroute mogelijk uiterst beperkt of zelfs niet langer functioneel. Deze suggestie moet worden onderzocht door middel van caremeraval- en sporenonderzoek. Dit is belangrijk omdat als er geen genetische uitwisseling is tussen de kleine populatie in het dorre ecosysteem van Vashlovani en de aanzienlijk grotere populatie van de Grote Kaukasus. Indien geïsoleerd, zal de populatie van het Lori-plateau als ernstig bedreigd moet worden beschouwd, wat speciale beschermingsmaatregelen vereist.

Individuele beren zullen worden geïdentificeerd door middel van cameravallen en hun dagelijkse activiteiten zullen worden geanalyseerd. De leefgebieden van de beren zullen worden bepaald adhv intensieve monitoring door middel van radio-tracking-methode. GPS-locaties worden genomen van berensporen (pootafdrukken, uitwerpselen, markeringen, holen en de locatie van individuele beren). Alle gegevens worden geanalyseerd in GIS. Home ranges van beren zullen worden geïdentificeerd, evenals overlappende leefgebieden tussen individuele territoria. Analyseren van cameravalfoto’s is zeer succesvol gebleken en er zijn verschillende beren en andere dieren gefotografeerd. NACRES heeft gegevens van 3.700 cameravaldagen met daarin 65 berenfoto’s verzameld. Ze verzamelden ook ongeveer 354 foto’s van andere soorten zoals: wolf, luipaard, lynx, jungle kat, wild zwijn, stekelvarken, wilde kat, haas, das en zelfs een steenarend. Luipaard-, lynx-, junglekat- en stekelvarkenfoto’s waren het meest interessant omdat ze voor het eerst op de foto in Georgië werden gezien. Ook kregen twee beren een radiohalsband, waarvan er helaas één werd gestroopt.

NACRES volgt de beren en andere carnivoren en hoefdieren continue in diverse onderzoeken via hun beschermingsprogramma’s.

Tussen 2008-2011 ondersteunde Bears in Mind het project “Let’s Meet and Protect Bears – the Symbol of BiH Forests”, gecoördineerd door Dr. Nasir Sinanovic van de Universiteit van Sarajevo. Het algemene doel van dit project was om bij het grote publiek een positief bewustzijn en begrip over wilde beren te creëren. Een educatie- en bewustwordingscampagne over de rol die beren als sleutelsoort vervullen in het ecosysteem moest hier verandering in brengen.

Het grootste probleem en de grootste uitdaging is dat er in die jaren heel weinig wetenschappelijke gegevens waren over wilde beren in BiH. Daarom vond Bears in Mind het belangrijk dat er een pilotstudie werd uitgevoerd en gegevens werden verzameld in een centrale en specifiek ingerichte database. Beren in gevangenschap werden ook geregistreerd in een speciale sectie. Er zijn verschillende informatiebronnen gebruikt en mensen benaderd die op de een of andere manier met beren te maken hadden (zogenaamde stakeholders): bosbeheerders, veehouders, imkers, NGO’s/GO’s, jagers, bergbeklimmersgroepen, toeristenorganisaties, maar ook mensen die in de buurt wonen van beren. Op deze manier kon een algemene schatting worden gemaakt van de omvang van de populatie beren die in BiH leven. Er is ook gedetailleerde informatie verzameld over mens-beerconflicten over beren die bijenkorven, boomgaarden en maisvelden plunderen. De volledige database heeft gediend als een solide basis voor het beheer van bruine beren in BiH.

Om de houding van mensen ten aanzien van beren te peilen, werd een uitgebreide survey gehouden onder een groep van ongeveer 3.000 mensen. De enquête bestond uit ongeveer 45 uiteenlopende vragen. Daarnaast werden vier workshops en twee ronde tafel bijeenkomsten georganiseerd worden (op diverse plekken in BiH) met als hoofdonderwerp hoe beren en mensen in harmonie naast elkaar kunnen leven. Tenslotte werden er diverse bijeenkomsten georganiseerd met overheidsfunctionarissen om de wet- en regelgeving ten aanzien van de bescherming van wilde beren, maar ook beren in gevangenschap (CITES, Animal Welfare Act), aan te scherpen.

In 2016 is Dr Sinanovic helaas komen te overlijden.

ZOO werkt aan natuurbeschermingseducatie in dierentuinen, musea en op scholen. Het laatste educatie project van ZOO Outreach dat door Bears in Mind financieel ondersteund is, betrof een handleiding voor docenten op scholen en educatieve medewerkers van dierentuinen (2008 – 2009). Dit lespakket bestaat uit allerlei educatieve spelletjes, T-shirts, maskers, stickers en posters. Uiteraard zit er een informatiepakket bij, dat uitleg geeft over de bedreigingen waaraan de Bruine beer, de Lippenbeer, de Aziatische zwarte beer en de Maleise beer blootstaan. India is het enige land op de wereld waar vier verschillende soorten beren voorkomen in het wild!

Het belang van educatie
ZOO Outreach is zeer vooruitstrevend in educatie over beren. Bears in Mind onderstreept het belang van educatie om te komen tot optimale bescherming van de beren. Daarom steunt Bears in Mind ZOO als sinds 2004 met het educatiewerk in India.

Georgië heeft een groot probleem met beren in gevangenschap. Bears in Mind en NACRES werken al jaren naar een oplossing. Tot op heden is er zoveel mogelijk informatie over de beren en hun eigenaar verzameld in een centrale database. De eigenaren van de beren kregen tijdens een bezoek advies over verbetering van voedsel, huisvesting, gezondheid en verzorging. Ook werd gecontroleerd of de eigenaar in het bezit is van de juiste vergunning om de beer te mogen houden. Dit bleek vaak niet het geval. De eigenaren van de ‘kooiberen’ zijn voor hun inkomsten niet direct afhankelijk van de beren. Het lijkt erop dat de beer voor hen een soort statussymbool vormt.

In 2016 is voor de 4e keer sinds eind jaren 90 een inventarisatie gemaakt van de beren in gevangenschap in Georgië. Alle informatie is verzameld en ge-update in de database. Sinds de laatste inventarisatie in 2013 zijn diverse beren van eigenaar veranderd en sommige beren zijn helaas verdwenen of overleden. Vooralsnog is het de samenwerkende partijen niet gelukt om een opvangcentrum voor al deze beren te bouwen. Veelal vanwege de instabiele politieke situatie.

In 2007 zijn drie beren (Igor, Duuk en Diesel) uit een gesloten dierentuin nabij de hoofdstad Tbilisi, naar Het Berenbos in Rhenen gebracht. Deze actie heeft veel media aandacht getrokken en veel positieve reacties uit het hele land teweeggebracht. Maar helaas bleek het op lange termijn niet genoeg.

Sinds 2019 werkt Bears in Mind samen met lokale partner SEED in een nieuwe bewustwordingscampagne. In de hoop een definitieve oplossing te vinden voor de vele beren in gevangenschap.

Het doel van Karuna Society for Animals and Nature is om een eerste opvang te bieden aan beren (en andere wilde dieren) die worden gered uit noodlottige situaties. De organisatie houdt nauw contact met de overheid en de grotere opvangcentra. Zodra er elders plek is, verhuist de beer naar een definitieve locatie om daar van een echt bereleven te kunnen genieten. Bears in Mind heeft de Karuna Society for Animals and Nature in 2009 geholpen met de opvang van vier jonge ex-dansberen. Helaas konden deze jonge Lippenberen niet meer terug naar het wild, omdat ze te intensief en voor een té lange periode contact hebben gehad met mensen.

Twee circusberen die achtergelaten waren op een parkeerplaats in het noorden van Spanje, werden in 2001 gered door een Spaanse NGO en vervolgens ondergebracht in het ‘opvangcentrum’ El Arca de Noé. Een paar jaar later bleek het vrouwtje drachtig, waardoor de beren de toch al veel te kleine kooi met zijn vieren moesten delen. De nakomelingen, twee mannetjes, groeiden uit tot enorme beren. De omstandigheden waarin de berenfamilie zat was bar slecht. De beren kregen onvoldoende verzorging, water en voedsel. Begin 2009 kwam bij Bears in Mind de melding van deze beren binnen via Bear Alert. Na een grondige voorbereiding kon de berenfamilie vlak voor de Kerst op transport naar Het Berenbos in Ouwehands Dierenpark Rhenen!

Nadat de Spaanse autoriteiten El Arca de Noé definitief hadden gesloten, hadden twee dozijn leeuwen, tijgers, jaguars, poema’s, luipaarden, kleinere kattensoorten, maar ook chimpansees een nieuw thuis nodig. De meesten werden verplaatst naar Spaanse dierentuinen of opvangcentra, waaronder het door AAP beheerde Primadomus-reservaat.

Een nieuw leven in Het Berenbos
Eenmaal in Het Berenbos aangekomen gingen de vier in quarantaine om te kunnen wennen aan hun nieuwe omgeving en voor een grondig veterinair onderzoek. De gebitten van alle beren werden onderzocht en behandeld. Als gevolg van slechte huisvesting en voeding waren hun tanden en kiezen zodanig aangetast dat er diverse gebroken tanden getrokken en gaatjes gevuld moesten worden. Bij één beer is ook een wortelkanaalbehandeling gedaan. De twee oude beren, één blind en de ander doof, konden rustig aansterken alvorens ze in Het Berenbos geïntroduceerd te werden. Voor de andere twee beren vonden we een nieuw thuis in twee verschillende berenparken in Duitsland. De twee ‘oudjes’, Bruce en Ronja, zijn in juli 2010 met succes bij de rest van de beren losgelaten. Beide beren zijn inmiddels helaas al overleden, Bruce in juni 2011 en Ronja in december 2012.

Sinds 1997 werken de Bulgaarse organisaties Semperviva en Balkani Wildlife Society (BWS) aan een fokprogramma voor een speciaal Bulgaars hondenras: de Karakachan. Dit hondenras werd (en wordt nog steeds) speciaal gebruikt ter bescherming van schaapskuddes. Geïnteresseerde herders ontvangen een puppy én een training in het verzorgen van de honden en het inzetten bij de bescherming van hun kudde. Een vertegenwoordiger van Semperviva bezoekt de herders jaarlijks om te kijken hoe het gaat.

Met steun van Bears in Mind zijn tussen 2002 en 2011 al >30 puppies geplaatst bij herders in het oostelijke Rhodopy gebergte. Bij deze kuddes zijn ondanks de aanvallen van beren en wolven geen schapen gedood. Bij schaapskuddes in hetzelfde gebied, zonder de bescherming van Karakachan honden, zijn in dezelfde periode 30 tot 40 schapen per kudde gedood. Het project is dus een groot succes. De honden schrikken de beren af die te dichtbij de kuddes komen. Op deze manier werken de honden dus mee aan de bescherming van de beer in zijn leefgebied en aan het harmonieuze samenleven van mens en dier.

Door het DNA uit het haar en poep van beren te analyseren, kan men een schatting maken van het aantal beren in een bepaald gebied. In dit project, wat Bears in Mind tussen 2008-2009 ondersteunde, werden haarmonsters van telefoonpalen afgenomen. Als beren jeuk hebben of hun geur willen achterlaten, schuren ze graag met hun rug tegen deze houten palen. In het laboratorium zijn de gegevens geanalyseerd. Deze data, in samenhang met meldingen van beren in het wild, geven een goed beeld van waar de beren zich bevinden. Men is echter in Albanië begonnen met het vervangen van de houten palen door betonnen exemplaren, wat het onderzoek bemoeilijkt! De beren vinden beton aanzienlijk minder aantrekkelijk om tegenaan te schuren.

Een tweede component van dit project was om de vele beren in gevangenschap in kaart te brengen. In Macedonië heeft het projectteam geen beren kunnen vinden die privé in gevangenschap werden gehouden. In Albanië daarentegen werden tientallen beren geïdentificeerd. Ze zaten veelal in kleine, slecht onderhouden dierentuinen of in kooien bij restaurants, de zogenaamde ‘taverne-beren’. Het hebben van een ‘taverne-beer’ was erg in trek en de vraag naar nieuwe jonge dieren is nog altijd een probleem. De jongen worden voornamelijk in het wild gevangen. Dit leidt weer tot bedreiging van de wilde populatie, omdat vruchtbare vrouwtjes worden gedood hiervoor. Het hebben van opgezette grote roofdieren (beren, wolven maar ook lynxen) als extra attractie bij een restaurant, is ook erg populair.

Bears in Mind werkte ook samen met haar Albanese partner PPNEA aan een vervolgproject om de beren in gevangenschap in Albanië te helpen, om zo ook de populatie in het wild beter te beschermen.

Aan het einde van de 20e eeuw waren de belangrijkste inkomstenbronnen van lokale gemeenschappen op het platteland van Roemenië de mijnbouw, maar ook de landbouw en de bosbouw. Na de herstructurering van de Roemeense economie werden de meeste mijnen gesloten. Tegenwoordig kijken voormalige mijnbouwgemeenschappen naar mogelijkheden om alternatieve inkomsten te genereren en komt er meer druk te staan op de waardevolle bosrijkdommen. Een van deze gemeenschappen is Grosii Tiblesului.

Grosii Tiblesului is een Roemeense gemeenschap met >2.200 inwoners met een adembenemend landschap: heuvels met hooilanden, rivieren die door het landschap kronkelen en bergen bedekt met natuurlijke bossen. Het is de gemeenschap die het dichtst bij het Tibles-gebergte ligt (de hoogste top is 1.848m). Bossen zijn eigendom van de staat en deels van de lokale gemeenschap (Grosii Tiblesului Composesorat Association). Ze worden beheerd door het Grosii Tiblesului Forest District. Er is nog steeds een aanzienlijk gebied met oerbos (ongeveer 4.000ha) en natuurlijke bossen, die een waardevol leefgebied zijn voor de bruine beer, wolf, edelhert, wild zwijn, lynx, marter, zeldzame vogel- en plantensoorten. Het oerbosgebied is het laatste in de provincie Maramures.

In 2008 startte WWF-Roemenië een bewustwordingsproject voor natuurbehoud in deze gemeenschap. Dit proces is gericht op het behoud van het leefgebied van de beer. De lokale rijkdom aan culturele tradities en buitengewone natuurlijke hulpbronnen en biodiversiteit zouden Grosii Tiblesului heel goed kunnen transformeren in een bestemming voor ecotoerisme. Behoud van het leefgebied van de beren en, parallel aan het ontwikkelen van inkomstengenererende activiteiten door middel van ecotoerisme, zullen helpen de lokale economie te concentreren op natuurbehoud.

De activiteiten in dit project waren gericht op de bijdrage aan onderzoeksactiviteiten over grote carnivoren en hun leefgebied, om bewustzijn en kennis over beren in de gemeenschap te vergroten en om de eerste stappen te zetten naar een aantrekkelijk ecotoerisme programma gekoppeld aan de beer, andere dieren in het wild en aan het traditionele samenleven van beren en lokale gemeenschappen.

Bears in Mind financierde het project tussen 2008-2009 en een van de belangrijkste aspecten was de bouw van een uitkijktoren voor beren.

Sinds 2002 heeft het Balikpapan-district in het Zuidoosten van Kalimantan op Borneo de Maleise beer uitgeroepen tot mascotte. Doel is om deze soort beter te kunnen beschermen. Dit heeft er o.a. toe geleid dat er betere bescherming kwam van het laatste stuk primair bosgebied in het district waar nog een populatie Maleise beren leeft (het Sungai Wain bos). Daarnaast heeft het tot meer en positieve bewustwording bij de lokale bevolking geleid. Het educatiecentrum heeft o.a. ook een berenverblijf wat voor een groot deel omringd is door een verhoogde brug. Vanaf hier kunnen bezoekers de zes beren zien spelen, klimmen en graven. Lokale gidsen zijn speciaal opgeleid om de bezoekers van informatie te voorzien. Er komen gemiddeld zo’n 70.000 bezoekers per jaar om te leren over beren!

Bezoekers leren van alles over beren via beschilderde panelen, schilderijen, beelden van beren en interactieve informatiedisplays. Al het educatiemateriaal is handgemaakt door lokale kunstenaars. Bears in Mind heeft in de beginjaren (vanaf 2004) regelmatig geïnvesteerd in de bouw van het centrum en haar educatieve middelen.

De Maleise beer (of Honingbeer) is een beschermde diersoort in Indonesië, maar de wetshandhavers nemen het vaak niet zo nauw. Doordat nog steeds enorme stukken natuurlijk bos worden omgezet in bijvoorbeeld palmolie plantages of op onverantwoorde wijze worden omgehakt, raken beren (en heel veel andere wilde dieren) hun leefgebied kwijt. In hun zoektocht naar eten komen ze soms in bewoonde gebieden aan de rand van bossen of ze worden gedood omwille van hun gal wat gebruikt wordt in Traditionele (Chinese) Medicijnen. De jongen worden gevangen genomen om als huisdier te dienen tot ze te groot (en te gevaarlijk) zijn geworden en de eigenaar het dier verwaarloosd of erger…

Een greep uit de meest recente financiële steun van Bears in Mind:

1) Diverse educatie materialen ontwikkeld en geprint;

‐ Ontwerp en productie van het nieuwe honingberen activiteiten boekje;
‐ Herdrukken van het honingberen boekje welke wordt uitgedeeld aan bezoekers van het centrum;
‐ Productie van diverse honingbeer promotie materialen;

2) Onderhoud en reparatie aan de bezoekersbrug van het educatiecentrum en de verblijven van de honingberen;

3) Het trainen van gidsen die bezoekers op een educatieve toer door het centrum nemen.

In 2023 zullen we onze financiële steun verder opvoeren om de hoognodige renovatie van het gehele centrum en het berenverblijf te helpen realiseren.

Lees meer hier: https://www.beruangmadu.org/