Brilberen in Ecuador

2016 - heden
Ecuador

> inzicht krijgen in sociaal / markeergedrag van de beren
> inzicht krijgen in populatie dichtheden in deze regio
> belangrijke habitat kenmerken in kaart brengen
> het aanleggen van een database met genetisch materiaal van brilberen

Financiële bijdrage

De brilbeer (Tremarctos ornatus) is de enige beersoort van Zuid-Amerika en endemisch op het Zuid-Amerikaanse continent. Hij heeft de status van een zogenaamde 'umbrella species', wat betekent dat beschermingsacties ook positief effect hebben op andere soorten in het leefgebied van de betreffende soort. Brilberen worden in de IUCN Red List aangeduid als Vulnerable to extinction, decreasing / Locally Endangered. Er is weinig bekend over de soort in zijn algemeenheid en de status van lokale populaties. Belangrijkste redenen hiervoor zijn dat de beren van nature bijzonder schuw zijn en een groot, afgelegen en moeilijk begaanbaar leefgebied hebben. Daarnaast is het lastig om onderzoek te doen naar dit soort dieren in Zuid-Amerika vanwege de beperkte financiële middelen.

Steun de brilberen in Ecuador

Omschrijving project

Tijdens een eerdere studie in 2012-2013 heeft het onderzoeksteam met behulp van cameravallen het markeergedrag van brilberen nabij Sumaco Biosphere Reserve in Ecuador vastgelegd. Gedurende 306 zogenaamde cameravaldagen werden 22 video’s van tenminste acht verschillende individuen gemaakt. Naast de bevindingen werden er tijdens de pilot studie ook enkele belangrijke onderzoeksbehoeften geïdentificeerd.

  • Vooralsnog blijft het onduidelijk wat nu het exacte doel is van markeergedrag bij brilberen. 
  • Er is weinig tot niets bekend over de status van de lokale beerpopulatie in het studiegebied. Betrouwbare gegevens hierover dienen verzameld te worden waardoor beslissingen over management m.b.t. bescherming van beren zorgvuldig genomen kunnen worden.
  • Er is er vrijwel niets bekend over specifieke kenmerken van markeerplekken (boomsoort, kenmerken van het terrein, ruimtelijke relatie tot beer-mens conflicten) van beren in het algemeen en brilberen in het bijzonder.

In het huidige project gaat het onderzoeksteam deze aspecten nader bekijken a.d.h.v. cameravallen en het in kaart brengen van berenspoor data (krabsporen, uitwerpselen, haarmonsters etc.) in twee gebieden in Ecuador (Province Napo in het noorden, Province Zamora Chinchipe in het zuiden) tussen 2016-2019. Daarnaast is het doel om een database aan te leggen van genetisch materiaal (haar en poep) van brilberen. Een dergelijke database is erg belangrijk voor zowel lokale als internationale onderzoeksdoeleinden (populatie genetica, stabiele isotoop analyses, vegetatie onderzoek etc.) en bevordert samenwerking tussen verschillende groepen. Hoe meer er over deze soort bekend wordt, hoe beter de brilbeer (en soorten in zijn directe leefgebied) effectief beschermd kan worden.

In 2017 zijn de volgende resultaten behaald. In het noordelijk gelegen studiegebied zijn met behulp van 10 cameravallen bij markeerplekken van beren 145 video opnames van brilberen gemaakt. De vegetatie bij de markeerplekken is nauwkeurig in kaart gebracht en ook zijn menselijke activiteiten zoals het kappen van stukken bos voor vee in kaart gebracht. Sporen zijn geregistreerd en waar mogelijk is er genetisch materiaal verzameld. In het zuidelijke studiegebied zijn 12 cameravallen geinstalleerd die 312 video opnames van brilberen hebben gemaakt. In totaal zijn er 22 individuen geïdentificeerd in het zuidelijke gebied, zeven in het noordelijke gebied. De video opnames hebben inzicht gegeven in bijzonder beergedrag, zelfs voor de wetenschap nieuw gedrag voor beren waarbij de beer de specifieke markeerboom met zijn klauwen krabt en schuurt, waarna hij/zij de geur van de boom systematisch in de vacht van zijn kop wrijft. Meer over het gedrag volgt zodra dit verder door de onderzoekers geanalyseerd is.  

In de onderstaande kaart is de locatie weergegeven waar dit project zich bevindt. Klik op het Bears in Mind icoontje voor meer informatie.

Partners

Universidad Técnica Particular de Loja, Departamento de Ciencias Naturales, Ecología y Sistemática, Ecuador